Pocetna

Arhiva vijesti

Prijatelji sajta

Kontakt

ISLAMSKA ZAJEDNICA

Video

Službenici IZ-e

Organizacija

INFO DANA

AKTUELNO

OGLASNA TABLA

RIJASET

MEŠIHAT

MEDŽLIS

MEDRESA

OBDANIŠTE

ZDRAVLJE

KRUŠEVO

01/01/2011
Kruševo je naselje u opštini Novi Pazar, okruženo selima i zaseocima Gorandža, Janičare, Osoje, Štedim i Čašić Dolac. Nalazi se na jugozapadnom dijelu novopazarske opštine , na 10-om kilometru, sa desne strane, put Novi Pazar-Ribariće-Podgorica, na 300- om kilometru južno od Beograda, na dionici puta koji preko Ibarske magistrale vodi prema Kosovu i Jadranskom moru.

 

Selo se spominje u turskom popisu 1445. godine kao dio sela koje pripada vilajetu Jeleču, a predstavlja has (posjed) Isa-bega Ishakovića sa 17 kuća. Prema popisu iz 2002. bilo je 486 stanovnika, a prema popisu iz 1991. bilo je 668 stanovnika, što nam govori o migraciji iz sela u grad. Od Drugog svjetskog rata pa do masovnog iseljavanja za Tursku od 1957. do 1968. godine, selo je brojalo preko 300 domaćinstava.

 

Prema zadnjem popisu iz 2002. godine, Kruševo ima 89 domaćinstava, sa 315 punoljetnih stanovnika, a prosječna starost stanovništva iznosi 29,4 godina. Prosječan broj članova po domaćinstvu je 5,46. Naselje je u potpunosti naseljeno Bošnjacima. U posljednja tri popisa, primijećen je pad u broju stanovnika, a razlozi su, prije svega, iseljavanje za Tursku, gdje sada po slobodnoj procjeni živi od 1000 do 1500 Bošnjaka porijeklom iz ovog mjesta, i migracija selo-grad.

 

Dugo razdoblje ljudske prošlosti nije zasvjedočeno pisanim tragovima na ovim prostorima i ostaće tajna za sve naredne generacije. O njoj sudimo i vršimo podjelu na temelju materijalnih ostataka koji su nam ostali sačuvani kroz ta vremenska razdoblja. Na osnovu nekih popisa, ostataka materijalne kulture, sa sigurnošću može se tvrditi da je to bilo prije više od 300 godina kada je veliki broj stanovništva iz raznih krajeva naseljavali opštinu Novi Pazar i okolinu. Selo spada u naselja razbijenog tipa. Čitav kraj je također bogat prirodnim resursima. To je prostrana planinska teritorija na kojoj se optimalno smjenjuju blagi i oštri usponi, riječni usjeci i doline, visoravni, veliki kompleksi šuma, prostrane livade, voćnjaci i pašnjaci.

Zbog konfiguracije terena i rodbinskih veza formirane su mahale: Hoćanska (manji dijelovi mahala su Ulica, Đerlek, Mitiljavica i Šaćirovića mahala ili Ćafa), Koporska (Branjevac, Fekovska, Osojčanska i Šljivari ili Podgaj) i Lotinska. Nema nikakvih pisanih dokumenata koji bi svjedočili kako je selo Kruševo dobilo ime i koliko je staro.

 

Istraživanje porijekla porodice i želja za povratkom rodnom mjestu, spada danas u najrasprostranjenije slobodne aktivnosti u svijetu, pa i kod nas. Milioni ljudi širom svijeta su u potrazi za svojim precima i rodnoj grudi. Istinska želja mnogih ljudi je istražiti prošlost sopstvene porodice i tako svojim potomcima ostaviti vrijedne informacije o njihovom porijeklu. U tom smislu, moja namjera i moj nijet je da podstaknem mnoge na razmšljanje, da se bar na trenutak prisjetimo rodnog mjesta. Onda kada smo se udobno smjestili na nekom novom mjestu, za one koji su ostali postajemo nezvanični predstavnici rodnog mjesta u "dalekom svijetu" - uz povik: da će vas stići sve ono od čega ste pobjegli.

Potraga za precima i rodbinskim korijenima uzima sve više maha među ljudima širom svijeta. Najčešći motivi za istraživanje rodbinske loze i porijekla su radoznalost i želja za potvrđivanjem identiteta.

 

Rodno mjesto je mjesto u kome ste se rodili, u kome ste proveli određen broj godina i iz kog ste otišli vođeni praktičnim ili manje praktičnim razlozima. Rodni kraj se skoro neprimjetno transformiše u mjesto u koje morate ponekad da otputujete, da biste obišli rodbinu, prisustvovali sahrani, svadbi, događaju... Kad i ako sve propadne, rodni kraj je, barem, zagarantovan. Tako to traje, sve dok vam iz rodnog kraja ne jave da je umro taj i taj, a vi shvatite da nemate pojma o kome je riječ, dok se, na jedvihte jade, ne sjetite kako se zvaše ono mjesto na koje ste nekad izlazili i dok istovremeno ne postane jasno da povratka nema. Kada je riječ o Kruševu..., sve dok u jednom trenutku ne prepoznate već zaboravljeni kruševljanski posjedak, svadbu, džumbus, bajrame i teravije, koje su se klanjale na otvorenom, na livadi (ili nešto tome slično) - sve do tada,vaš život će biti praznina duše, a to, valjda, nije bio cilj onog dana kada ste, ispraćeni suzama, napustili rodni kraj, svoj dom.

 

Da li prepoznajemo: Smakov Las, Veliki Las, Šume, Jošine, Jagnjilo, Borovnjak, Vrljetnice, Lazine, Metiljavicu, Ravnine, Dublje, Ravno Klječe i mnoga mjesta koja bude uspomene na mladost, na bolji i ugodniji život, na život naših očeva i djedova? Ljepše se ne može ni zamisliti od onoga što je ovom kraju Allah, dž.š., podario.


U selu Kruševu žive porodice Koporaca, Hoćana i Lotinaca, također, Džeferdari, Draškovići, Biševci, Trokovići, Kolašinci, Radenice, Avdovići, Tutići i drugi doseljenici.

Danas Kruševo broji svega 45 domaćinstava. Jedna od prvih poznatih porodica koja se doselila u selo Kruševo je porodica Bektaševića iz Gusinja, koja je u našem kraju poznata kao Koporci. Važno je istaći da od vremena kada su se Bektaševići, odnosno KOPORCI, doselili u Kruševo, pa do današnjih dana, udaljili su se do šestog, a u nekim familijama i do sedmog koljena.

 

Prije nastanka prezimena ljudi su se koristili imenima, no brojčanim rastom stanovništva osobama sa istim imenom počeli su se davati nadimci kao znaci raspoznavanja, tako da su se prezimena počela mijenjati rastom broja familija.
Iako prezime, u svakodnevnom životu pojedinca, nema ono značenje i važnost koju ima osobno ime, ipak je ono sa stajališta mnogih znanosti zanimljivije jer je nedovoljno istraženo i nudi puno šire polje istraživanja, te iz tog razloga navodimo prezimena koja su međusobno vezana.

 

U Koporce se ubrajaju sljedeća prezimena: Zejnelović, Bejtović, Dervišević, Osmanović, Halitović, Rašidović, Jahović, Hajdarević, Bajramović, Redžepović, Kadrić, Hamidović, Elezović, Fazlić, Smajović.

U Hoćane: Zenović, Emrović, Bahtijarević, Bećirović, Beširović, Šaćirović, Nurović, Murtezić, Šemović, Latifović, Džanković, Hamidović i Hoćanin.

U Lotince: Muminović, Sefović, Kujović, Hodović, Arslanović, Izberović i Lotinac.

 

Čitav kraj je također bogat prirodnim resursima. To je prostrana planinska teritorija na kojoj se optimalno smjenjuju blagi i oštri usponi, riječni usjeci i doline, visoravni, veliki kompleksi šuma, prostrane livade, voćnjaci i pašnjaci.
U Kruševu je sagrađena džamija koja je, kako kažu starije džematlije, jedna od prvih izgrađenih na ovim prostorima, izgrađena je 1965. godine, ovo je ujedno i prva džamija na teritoriji Novog Pazara sagrađena poslije II svjetskog rata.

Bila je to džamija od drvene građe (čatme) i sa drvenom munarom, koja je zbog oronulosti, a i potrebe za proširenjem, 1987.Godine, uz angažman imama Džemaila ef. Mehmedovića i vrijednih mještana, srušena i napravljena postojeća. Džamija ima sređenu unutrašnjost i opremljenu abdesthanu. Izgradnjom džamije, selo dobija na značaju, jer je ona postala centar, ne samo za muslimane Kruševa, nego i za muslimane okolnih sela. Ona postaje simbol vjere i pečat Bošnjaka na ovim prostorima. Veoma je posjećena, posebno džumom, ramazanom na teravijama i raznim manifestacijama. U njoj se tradicionalno izvodi vjerska pouka tako da je iz ove džamije izašlo mnogo kvalitetnih kadrova, koji su i danas na službi u Islamskoj zajednici .

Izgradnjom nove džamije na placu koji je poklonio Džanković Hazir, stekli su se uslovi za ponovno oživljavanje života na selu, uz pomoć vrijednih mještana, braće Džafera, Muzafera i Muamera, koji su, shodno svojim materijalnim mogućnostima, dali veliki doprinos u izgradnji munare, sređivanju iste, pružanju finansijske podrške sadašnjem imamu, održavanju džamije, koja sada dominira selom i daje sliku slobodnog i živog mjesta za dalji život i opstanak Bošnjaka na ovim prostorima.

 

Iz ovoga džemata je potekao veliki broj vrijednih biznismena, intelektualaca i javnih ličnosti. Karakteristično za ovo mjesto je to što iz njega potiče veliki broj vjerskih službenika, njih preko 30, koji su u posljednjem stoljeću službovali na različitim dužnostima u Islamskoj zajednici. U najtežim vremenima u ovome džematu imamsku dužnost je obavljao mula Tufo ef. Dervišević, Munir ef. Zenović, Smail ef. Hamidović, Džemail ef. Mehmedović, a dužnost imama danas obavlja Selmo ef. Halitović.

Kruševo se uvijek ponosilo imamima kojih se i dan-danas rado sjećamo, jer su oni ti koji su učinili, uz Allahovu pomoć, da Kruševo postane rasadnik uleme (Mula Suljo ef. Ahmetović, koji je bio i državni imam, matičar, mula Iljaz Ahmetović, mula Bego Fetahović, mula Dano ef. Dervišević i mula Husko rahmetullahi alejhim).

Prema našim saznanjima, imami koji vode porijeklo iz Kruševa su:
1. Teufik-Tufo ef. Dervišević
2. Rasim ef. Redžepović
3. Bilal ef. Bejtović
4. Maksut ef. Halitović
5. Mustafa ef. Bejtović
6. Smail ef. Hamidović
7. Kasim ef. Dervišević
8. Ahmo ef. Bećirović
9. Munir ef. Zenović
10. Adem ef. Emrović
11. Džemail ef. Mehmedović
12. Ćerim ef. Redžepović
13. Abdulah ef. Bećović
14. Selmo ef. Halitović
15. Hajro ef. Halitović
16. Džemšo ef. Rušović
17. Adem ef. Tahirović
18. Bejto ef. Emrović
19. Idris ef. Beširović
20. Abdulah ef. Saćirović
21. Muhedin ef. Latifović
22. Dževad ef. Zejnelović
23. Nedžad ef. Mehmedović
24. Nedžad ef. Redžepović
25. Munir ef. Bejtović
26. Šefćet ef. Bejtović
27. Senad ef. Halitović
28. Irfan ef. Bećirović
29. Samir ef. Bećirović
30. Enes ef. Dervišević
31. Nihad ef. Dervišević
32. Ahmedin ef. Dervišević


Kruševo je, inače, u narodu poznato kao rasadnik hodža, a Boga mi i pjevača tradicionalne bošnjačke sevdalinke, poput Muja Zejnelovića, Riza Džankovića i Riza Hamidovića i dr. U selu je obnovljena škola i svi prilazni putevi do zaseoka i mahala, ograđeni su svi mezaristani, tako da su stvoreni svi preduslovi da selo prihvati sve one koji su ga napustili, a željeli bi da se vrate.

 

Treba napomenuti da mnogi ljudi koji su napustili selo, nakon što su putevi popravljeni, džamija obnovljena i probuđena svijest o zdravom životu, čine napor da se vrate u selo, pokušavajući da probude svijest kod ljudi da se vrate zdravoj hrani i zdravom životu u, gotovo netaknutoj, prirodi kakvo jeste Kruševo.

Jedan od vrijednih i požrtvovanih mještana ovog sela je vlasnik firme „Ikan Company", koji, unazad par godina, pokušava da vrati mnoga imanja, koja su zapuštena, u stanje normalnog korišćenja, da izgradi puteve i stvori sve uslove za povratak na selo, poput: puta, vode, ćišćenja okutnjica i drugih poslova. U mnogim selima više niko ne živi. Mada, uslijed velike krize, ljudi počinju da dolaze u sela, da se vraćaju na pradjedovska imanja. I većina ih je presrećna zbog donešene svoje odluke.

                                               Izvor / VAKAT /  Dževad ef.Zejnelović